|
Als we over een poos terugkijken, waar zitten we dan? Eenentwintig jaar geleden wisten we waar we zaten: aan de start van iets moois. De microcomputer zou ons, docenten, vervelende taken uit handen nemen. Of het ons onderwijs nu direct zou omwentelen daar dachten we toen niet zo over na.
Vaardigheden met die computer werden aangeleerd in elke moderne school. Minimaal op Europees Digitaal Rijbewijs niveau. Daarna verschoof de aandacht naar netwerken en zelfs naar ínternetwerken. Elke leerling zou worden ingeplugd en afgevuld met verantwoorde en door docenten gecontroleerde kennis, op het voor hem of haar juiste niveau. Elke leerling kreeg een eigen aanpak dank zij de ict - maar natuurlijk ook een effectieve controle. Allemaal in een Electronische LeerOmgeving en allemaal vastgelegd in een LeerlingVolgSysteem.
Maar bijna een kwart eeuw later moeten we weer eens even om ons heen kijken. Het onderwijs-proces bleek lastig te analyseren. De nieuwe technologie heeft onze sector niet zo effectief gestroomlijnd als pakweg die van de reisbureaus. De docent is niet de leerprocesmanager geworden, met volledige controle over een zoemende machinerie waarin honderden individueel toegesneden leertrajectjes feilloos gevolgd worden. Hij staat gewoon voor de klas. Misschien niet meer met een krijtje in zijn hand. Dat – in ieder geval – is vooruitgang!
En er is heus wel meer vooruitgang. De wereld buiten de school is een vrolijke, veelkleurige wereld geworden met steeds meer nieuwe trends. Leerlingen doen de leukste dingen met hun telefoontjes, met hun twitter, hun facebook en hun hyves pagina. Want “social” koppelen aan “media”… dat vindt iedereen met een onderwijshart toch geweldig ?! Jammer dat al dat moois zich vaak juist NIET op school afspeelt.
Ik vind onze goedbedoelde pogingen in de afgelopen twintig jaar wel lijken op het happen in een broodje kroket: je denkt een gecontroleerde en gerichte hap te nemen: komt het spul overal naar buiten behalve waar je dacht. Terwijl wij de afgelopen jaren binnen de school bezig waren met controle op, en met volgen van de leerling … is die leerling een groot deel van zijn tijd met heel andere dingen bezig geweest.
Kijk, en daar moeten we het dus even over hebben met elkaar. Wat hebben we geleerd ? Waar moet het onderwijs naartoe? Al dat actieve multimediale leren dat voor een flink deel buiten de school plaatsvindt, blijven we dat negeren of gaan we proberen die uitwas er weer bij te halen, te omarmen, in te halen? Want het is niet zo dat er niks te verbeteren is. Lang niet alle leerlingen deel hebben aan deze nieuwe wereld – om maar iets te noemen.
Kortom: er zijn nog genoeg aspecten die beter kunnen, die we kunnen ’ Morphen’. Ik denk dan aan dat broodje kroket, aan de vele vormveranderingen die we in 21 jaar meegemaakt hebben, aan de creativiteit van leraren met en zonder krijtje en dat het eind november hoog tijd wordt om elkaar weer eens te spreken,
-Sjoerd Spoelstra |
